Projekt i wykonanie Anna Sobańska 2007
asobanska@onet.eu
asobanska@onet.eu
MKL OSIEK
MO PIŁA
INSTYTUCJA KULTURY SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO
Muzeum rejestrowane 46 (PRM/98)
Muzeum rejestrowane 46 (PRM/98)
Muzeum Okręgowe
im. Stanisława Staszica
w Pile
im. Stanisława Staszica
w Pile
Z żalem zawiadamiamy, że dnia 13 czerwca 2008 r.
zmarł wspaniały człowiek
Dyrektor Muzeum Okręgowego w Pile
śp. Jan Niedźwiecki
ur. 12 stycznia 1946 roku w Pohoriłe woj. Żytomierz
zmarł wspaniały człowiek
Dyrektor Muzeum Okręgowego w Pile
śp. Jan Niedźwiecki
ur. 12 stycznia 1946 roku w Pohoriłe woj. Żytomierz
Urodzony 12 stycznia 1946 roku w Pohoriłe woj. Żytomierz. Wychowany w środowisku przesiedleńczym w Miastku woj. Pomorskie.
1.Wykształcenie
Wyższe magisterskie - dyplom magistra etnografii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1968 roku. Ponadto Studium Podyplomowe Muzealnictwa (1989-1991) na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Praca magisterska z zakresu przeobrażeń społeczno-kulturowych w środowisku wiejskim w powojennej rzeczywistości „Sposoby spędzania wolnego czasu na przykładzie wsi Miłocice pow. Miastko”. Z niewielkimi skrótami praca została opublikowana w „Materiałach Zachodniopomorskich” (Szczecin).
2.Przebieg pracy zawodowej.
Pracę podjął w 1967 roku, w trakcie V roku studiów. Było to Muzeum Ziemi Złotowskiej w Złotowie. Bogata historia i dorobek kultury ludowej regionu krajeńskiego dały początek fascynacji przeszłością północnej Wielkopolski.
Z kolei krótki okres (1975-1976) w Uniwersytecie Ludowym w Radawnicy pow. Złotów w charakterze wykładowcy wiedzy o kulturze.
Od 1976 roku był mieszkańcem Piły. Przez krótki okres (6 miesięcy) pracował w Biurze Dokumentacji Zabytków (Urząd Konserwatora Wojewódzkiego), a potem już w nowo utworzonym Muzeum Okręgowym w charakterze kierownika działu etnograficznego tworząc ten dział od podstaw. Od 1990 był dyrektorem tego muzeum. Systematycznie gromadził zabytki ludowej kultury materialnej oraz wytwory sztuki ludowej. Od 1978 roku, po włączeniu w struktury Muzeum Okręgowego w Pile skansenu w Osieku, zajął się planem zagospodarowania terenu obiektami dawnej architektury ludowej oraz gromadzeniem zabytków ruchomych do wyposażenia wnętrz. Na zaplanowanych 35 obiektów architektonicznych do skansenu przeniesiono i udostępniono zwiedzającym 24 budowle ludowe. Obecnie jest to jeden z dwudziestu największych skansenów w Polsce. Pozyskując środki unijne dyrektor przystąpił do montażu jednego z większych obiektów, jakie znajdą się w skansenie, a mianowicie kościół o konstrukcji szachulcowej. Dzięki temu zwiększyły się możliwości regionalnych działań edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Działania te są bardzo atrakcyjną i przystępną formą przekazywania wiedzy o przeszłości regionu. O randze tych działań może świadczyć fakt, iż w konkursie na najciekawsze muzealne wydarzenie roku w Wielkopolsce w 2004 roku muzeum pilskie uzyskało I miejsce, a w 2006 roku Grand Prix i statuetkę „Izabella”.
Pracując w Muzeum Okręgowym w Pile czynnie uczestniczył w organizowaniu ekspozycji w tworzonych muzeach regionalnych, m.in. w Wałczu, Wągrowcu, Rogoźnie. W Pile nie było niestety atmosfery do stworzenia bazy wystawienniczej. Przez wiele lat instytucja ta mieściła się w tymczasowej siedzibie. Dla środowiska pilskiego był organizatorem wystaw czasowych w skromnych salach Muzeum Stanisława Staszica. Wystawy pochodziły ze zbiorów wielu muzeów w kraju, a obrazowały różnorodną tematykę, m.in.: malarstwo polskie XVII i XIX wieku, sztukę Czarnej Afryki, Sztukę krajów Maghrebu, kulturę ludową Afganistanu, sztukę Aborygenów Australii, sztukę secesji w Polsce.
Po objęciu stanowiska dyrektora czynił zabiegi o pozyskanie obiektu na siedzibę muzeum. Po wielu staraniach udało mu się pozyskać budynek przy ul. Browarnej 7, po zwolnieniu go przez Sąd Rejonowy. W latach 1934-1939 była to siedziba Konsulatu RP w Pile. Obiekt był w złym stanie technicznym, dlatego też zabiegał o środki na remont i adaptację do celów muzealnych. Organ założycielski czyli Wojewoda Pilski nie był specjalnie zainteresowany poprawą warunków magazynowania i udostępniania zbiorów. Środki na remont udało się pozyskać z Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Remont budynku zakończono w sierpniu 1997 roku, a już w listopadzie nastąpiło uroczyste otwarcie i udostępnienie pierwszych ekspozycji stałych. Za to zadanie uzyskał w 1998 roku nagrodę Ministra Kultury w konkursie „Najciekawsze muzealne wydarzenie 1997 roku” a także nagrodę Generalnego Konserwatora Zabytków.
Był pomysłodawcą i organizatorem konkursów sztuki ludowej województwa pilskiego. Dzięki temu wiele miejscowych wzorów stało się bardziej znanych, jak chociażby haft pałucki i krajeński, a zbiory muzeum powiększyły się o znaczące kolekcje, np. jeden z bogatszych w kraju zbiorów szopek bożonarodzeniowych.
Pomimo ciągłego braku środków, starał się je pozyskiwać z różnych źródeł z przeznaczeniem na poszerzanie kolekcji. Szczególnie dbał o to, aby w zbiorach muzeum mogły się znaleźć muzealia związane z przeszłością Piły i regionu północnej Wielkopolski. Doceniając dobrze zorganizowane wystawy, systematyczne gromadzenie zbiorów oraz uznaną działalność Minister Kultury wpisał pilskie muzeum, jako jedno z ledwie niespełna stu muzeów, do Państwowego Rejestru Muzeów.
3.Działalność społeczna
Był radnym Rady Miasta w Pile w I-szej kadencji.
Był radnym powiatu, członkiem Zarządu Powiatu Pilskiego w latach 2006-2008.
Był członkiem organizacji branżowych: członek zarządu Wielkopolskiego Oddziału Związku Muzeów Polskich; członek zarządu Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce; członek Zarządu Głównego Stowarzyszenia Twórców Ludowych.
Propagował wiedzę o regionie - w szkołach w formie lekcji muzealnych, w ośrodkach kultury w formie prelekcji. Był konsultantem prac licencjackich i magisterskich.
4.Osiągnięcia twórcze
W trakcie etnograficznych badań terenowych prowadzonych na złotowszczyźnie odkrył zapomniany haft krajeński. Po dokładnym przebadaniu upowszechnił te wzory wśród hafciarek. Posłużył on m.in. do zdobienia strojów dla zespołu pieśni i tańca Pilskiego Domu Kultury.
Był autorem wielu opracowań publikowanych w wielu periodykach, m.in.: „Zarys tradycyjnej kultury ludowej Krajniaków Złotowskich” (Koszalińskie Zeszyty Muzealne), „Współczesna sztuka ludowa województwa pilskiego” (Rocznik Nadnotecki), „Proces asymilacji Łemków na Ziemi Nadnoteckiej po 1947 roku” (Rocznik Nadnotecki), „Nowe pogranicze kultur na Ziemi Nadnoteckiej po 1945 roku” (Rocznik Nadnotecki), „Rola tradycji w kulturze współczesnej” (Acta Scansenologica). Ponadto wiele innych artykułów w „Biuletynie Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce”, w „Kronice Wielkopolski” oraz w prasie lokalnej.
Przygotowywał i organizował wystawy propagujące sztukę ludową regionu. Wystawy udostępniano w kraju i poza jego granicami (Schwerin i Werne w Niemczech, Chatellerault we Francji, Umea i Harnosand w Szwecji).
5.Inne informacje
Za swoją działalność został odznaczony: brązowym, srebrnym i złotym Krzyżem Zasługi, Zasłużony Działacz Kultury, Złota Odznaka Za ochronę Nad Zabytkami, złota odznaka Za Zasługi Dla Województwa Pilskiego, Odznaka Honorowa Za Zasługi Dla Województwa Wielkopolskiego oraz odznaką honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej.
1.Wykształcenie
Wyższe magisterskie - dyplom magistra etnografii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1968 roku. Ponadto Studium Podyplomowe Muzealnictwa (1989-1991) na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Praca magisterska z zakresu przeobrażeń społeczno-kulturowych w środowisku wiejskim w powojennej rzeczywistości „Sposoby spędzania wolnego czasu na przykładzie wsi Miłocice pow. Miastko”. Z niewielkimi skrótami praca została opublikowana w „Materiałach Zachodniopomorskich” (Szczecin).
2.Przebieg pracy zawodowej.
Pracę podjął w 1967 roku, w trakcie V roku studiów. Było to Muzeum Ziemi Złotowskiej w Złotowie. Bogata historia i dorobek kultury ludowej regionu krajeńskiego dały początek fascynacji przeszłością północnej Wielkopolski.
Z kolei krótki okres (1975-1976) w Uniwersytecie Ludowym w Radawnicy pow. Złotów w charakterze wykładowcy wiedzy o kulturze.
Od 1976 roku był mieszkańcem Piły. Przez krótki okres (6 miesięcy) pracował w Biurze Dokumentacji Zabytków (Urząd Konserwatora Wojewódzkiego), a potem już w nowo utworzonym Muzeum Okręgowym w charakterze kierownika działu etnograficznego tworząc ten dział od podstaw. Od 1990 był dyrektorem tego muzeum. Systematycznie gromadził zabytki ludowej kultury materialnej oraz wytwory sztuki ludowej. Od 1978 roku, po włączeniu w struktury Muzeum Okręgowego w Pile skansenu w Osieku, zajął się planem zagospodarowania terenu obiektami dawnej architektury ludowej oraz gromadzeniem zabytków ruchomych do wyposażenia wnętrz. Na zaplanowanych 35 obiektów architektonicznych do skansenu przeniesiono i udostępniono zwiedzającym 24 budowle ludowe. Obecnie jest to jeden z dwudziestu największych skansenów w Polsce. Pozyskując środki unijne dyrektor przystąpił do montażu jednego z większych obiektów, jakie znajdą się w skansenie, a mianowicie kościół o konstrukcji szachulcowej. Dzięki temu zwiększyły się możliwości regionalnych działań edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Działania te są bardzo atrakcyjną i przystępną formą przekazywania wiedzy o przeszłości regionu. O randze tych działań może świadczyć fakt, iż w konkursie na najciekawsze muzealne wydarzenie roku w Wielkopolsce w 2004 roku muzeum pilskie uzyskało I miejsce, a w 2006 roku Grand Prix i statuetkę „Izabella”.
Pracując w Muzeum Okręgowym w Pile czynnie uczestniczył w organizowaniu ekspozycji w tworzonych muzeach regionalnych, m.in. w Wałczu, Wągrowcu, Rogoźnie. W Pile nie było niestety atmosfery do stworzenia bazy wystawienniczej. Przez wiele lat instytucja ta mieściła się w tymczasowej siedzibie. Dla środowiska pilskiego był organizatorem wystaw czasowych w skromnych salach Muzeum Stanisława Staszica. Wystawy pochodziły ze zbiorów wielu muzeów w kraju, a obrazowały różnorodną tematykę, m.in.: malarstwo polskie XVII i XIX wieku, sztukę Czarnej Afryki, Sztukę krajów Maghrebu, kulturę ludową Afganistanu, sztukę Aborygenów Australii, sztukę secesji w Polsce.
Po objęciu stanowiska dyrektora czynił zabiegi o pozyskanie obiektu na siedzibę muzeum. Po wielu staraniach udało mu się pozyskać budynek przy ul. Browarnej 7, po zwolnieniu go przez Sąd Rejonowy. W latach 1934-1939 była to siedziba Konsulatu RP w Pile. Obiekt był w złym stanie technicznym, dlatego też zabiegał o środki na remont i adaptację do celów muzealnych. Organ założycielski czyli Wojewoda Pilski nie był specjalnie zainteresowany poprawą warunków magazynowania i udostępniania zbiorów. Środki na remont udało się pozyskać z Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Remont budynku zakończono w sierpniu 1997 roku, a już w listopadzie nastąpiło uroczyste otwarcie i udostępnienie pierwszych ekspozycji stałych. Za to zadanie uzyskał w 1998 roku nagrodę Ministra Kultury w konkursie „Najciekawsze muzealne wydarzenie 1997 roku” a także nagrodę Generalnego Konserwatora Zabytków.
Był pomysłodawcą i organizatorem konkursów sztuki ludowej województwa pilskiego. Dzięki temu wiele miejscowych wzorów stało się bardziej znanych, jak chociażby haft pałucki i krajeński, a zbiory muzeum powiększyły się o znaczące kolekcje, np. jeden z bogatszych w kraju zbiorów szopek bożonarodzeniowych.
Pomimo ciągłego braku środków, starał się je pozyskiwać z różnych źródeł z przeznaczeniem na poszerzanie kolekcji. Szczególnie dbał o to, aby w zbiorach muzeum mogły się znaleźć muzealia związane z przeszłością Piły i regionu północnej Wielkopolski. Doceniając dobrze zorganizowane wystawy, systematyczne gromadzenie zbiorów oraz uznaną działalność Minister Kultury wpisał pilskie muzeum, jako jedno z ledwie niespełna stu muzeów, do Państwowego Rejestru Muzeów.
3.Działalność społeczna
Był radnym Rady Miasta w Pile w I-szej kadencji.
Był radnym powiatu, członkiem Zarządu Powiatu Pilskiego w latach 2006-2008.
Był członkiem organizacji branżowych: członek zarządu Wielkopolskiego Oddziału Związku Muzeów Polskich; członek zarządu Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce; członek Zarządu Głównego Stowarzyszenia Twórców Ludowych.
Propagował wiedzę o regionie - w szkołach w formie lekcji muzealnych, w ośrodkach kultury w formie prelekcji. Był konsultantem prac licencjackich i magisterskich.
4.Osiągnięcia twórcze
W trakcie etnograficznych badań terenowych prowadzonych na złotowszczyźnie odkrył zapomniany haft krajeński. Po dokładnym przebadaniu upowszechnił te wzory wśród hafciarek. Posłużył on m.in. do zdobienia strojów dla zespołu pieśni i tańca Pilskiego Domu Kultury.
Był autorem wielu opracowań publikowanych w wielu periodykach, m.in.: „Zarys tradycyjnej kultury ludowej Krajniaków Złotowskich” (Koszalińskie Zeszyty Muzealne), „Współczesna sztuka ludowa województwa pilskiego” (Rocznik Nadnotecki), „Proces asymilacji Łemków na Ziemi Nadnoteckiej po 1947 roku” (Rocznik Nadnotecki), „Nowe pogranicze kultur na Ziemi Nadnoteckiej po 1945 roku” (Rocznik Nadnotecki), „Rola tradycji w kulturze współczesnej” (Acta Scansenologica). Ponadto wiele innych artykułów w „Biuletynie Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce”, w „Kronice Wielkopolski” oraz w prasie lokalnej.
Przygotowywał i organizował wystawy propagujące sztukę ludową regionu. Wystawy udostępniano w kraju i poza jego granicami (Schwerin i Werne w Niemczech, Chatellerault we Francji, Umea i Harnosand w Szwecji).
5.Inne informacje
Za swoją działalność został odznaczony: brązowym, srebrnym i złotym Krzyżem Zasługi, Zasłużony Działacz Kultury, Złota Odznaka Za ochronę Nad Zabytkami, złota odznaka Za Zasługi Dla Województwa Pilskiego, Odznaka Honorowa Za Zasługi Dla Województwa Wielkopolskiego oraz odznaką honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej.
Jan Niedźwiecki
